به گزارش ایرنا، در افزایش نرخ ارز و محاصره و تحریم شرایط شرکت های تولید دارو با مشکل تامین مواد اولیه برای تولید مواجه هستند و شرکت های توزیع دارو به علت پرداخت نشدن مطالباتشان از حوزه درمان و دانشگاه های علوم پزشکی مشهد به شرکتهای تولید بدهکارند و داروخانه ها که وظیفه پخش دارو در بین مردم و بیماران را دارند نیز به خاطر گرانی دارو و همچنین عدم پرداخت مطالباتشان از سوی سازمانهای بیمه گر با مشکلات عدیدهای مواجه شده اند، در این چرخه معیوب به طور مسلم دسترسی بیماران به دارو دچار نقص و چالش شده است.
مسوولان انجمن داروسازان خراسان رضوی میزان گرانی دارو در ماه های اخیر را بسته به نوع دارو بین ۲۰ تا ۴۰۰ درصد عنوان می کنند که در این میان داروهای خاص و به ویژه بیماران سرطانی بیشترین رشد را داشته است.
هم اینک حدود هزار و ۴۰۰ داروخانه در استان خراسان رضوی فعالند که از این تعداد ۸۷۰ داروخانه در مشهد دایر است.
خبرنگار ایرنا برای واکاوی این موضوع به سراغ دست اندرکاران زنجیره تامین دارو اعم از شرکت های دارویی، شرکت های توزیع و داروخانه ها در مشهد رفته و پای درد دل آنان نشسته است.
نقدینگی مشکل مهم شرکت های تولید دارو
رییس هیات مدیره یک شرکت تولید دارو با تاکید بر کمبود نقدینگی و عدم همکاری بانکها به عنوان بزرگترین مشکل شرکت های دارویی گفت: یکی از چالشهای مهم مشکل نقدینگی در تامین دارو است.
دکتر عباسعلی فرج زاده در گفت وگو با خبرنگار ایرنا افزود: شرکتهای مواد اولیه که اکثرا مربوط به بنگاههای سازمانهای دولتی مثل تامین اجتماعی و بانک ملی هستند طی چندین سال گذشته ادعای تامین ۵۰ تا ۶۰ درصد مواد اولیه کشور را داشته اند که متاسفانه با تحریم و محاصره دریایی مشخص شد که مواد اولیه ساز نبودند، بلکه پیش مواد اولیه را از خارج وارد می کردند.
به گفته وی، اکنون این شرکت ها جوابگوی بیش از ۲۰۰ کارخانه تولید دارو برای تامین مواد اولیه نیستند.
وی با اشاره به ناعدالتی بارز در تخصیص ارز برای تامین دارو اضافه کرد: هم اکنون ارز تخصیص یافته برای ۹۷ درصد داروی تولید داخل کمتر از ارزتخصیص یافته برای سه درصد داروهای وارداتی است و این موضوع مشکلات عدیده ای را ایجاد کرده است.
وی مشکل نقدینگی را مهمترین چالش شرکت های تولید کننده دارو دانست و افزود: هیچ تسهیلاتی جهت تهیه و خرید مواد اولیه دارو ارائه نمی شود و تولیدکنندگان دارو در تامین مواد اولیه و تهیه مواد اولیه خارجی اکنون با چالش جدی مواجه هستند.مدیر عامل یک شرکت داروسازی دیگر نیز در گفت وگو با خبرنگار ایرنا گفت: در حال حاضر بازار تولید داروی های داخلی مانند داروهای آسپرین و استامینوفن با مشکل حادی مواجه نیست، اما مشکل اصلی در تامین داروهای با مواد موثره خارجی برای درمان بیماری هایی مانند سرطان است.
دکتر حسن انصاری در گفت وگو با خبرنگار ایرنا افزود: با راهکارهای پیش بینی شده در شرایط کنونی تامین مواد اولیه دارو به دنبال محاصره دشمن و سایر مسائل ایجاد شده از مرز زمینی و دریایی جایگزین انجام می شود.
وی مشکل نقدینگی را مهمترین چالش شرکت های تولید کننده دارو دانست و افزود: هیچ تسهیلاتی برای تهیه و خرید مواد اولیه دارو ارائه نمی شود و هم اکنون تولیدکنندگان دارو در تامین مواد اولیه و تهیه مواد اولیه خارجی با چالش جدی مواجه هستند.
انصاری اضافه کرد: قیمت داروها با توجه به نرخ ارز و افزایش هزینه بسته بندی و کمبود پلاستیک و ورق آلومینیوم افزایش داشته است و این موضوع، افزایش قیمت ها در چند مرحله را دامن زده است.
مطالبات شرکت های توزیع دارو از دانشگاه های علوم پزشکی
دبیر کمیته دارویی انجمن صنعت پخش داروی خراسان رضوی نیز به خبرنگار ایرنا گفت: هم اکنون ۶۰ شرکت توزیع دارو در استان خراسان رضوی فعال هستند که نماینده شرکت های دارویی در استان محسوب می شوند.
عزیزالله امیری افزود: کمبود نقدینگی بزرگترین مشکل شرکت های توزیع دارو است و تاخیر در پرداخت مطالبات آنان از سوی دانشگاه های علوم پزشکی و بقیه مراکز دولتی، این شرکت ها را با مشکل نقدینگی مواجه ساخته است.
وی تاکید کرد: دانشگاه های علوم پزشکی باید از هزینه کرد وجوه دریافتی از بیمه های سلامت در امور دیگر خودداری کنند و اگر لازم باشد جا دارد که دادستانی و مراجع نظارتی مانند بازرسی کل در خراسان رضوی نیز به این موضوع ورود کنند.
به گفته وی، اکنون شرکت های توزیع داروی استان ۲۵ هزار میلیارد ریال از دانشگاه های علوم پزشکی طلب دارند که این میزان بدهی از ماههای پایانی سال ۱۴۰۳ تاکنون را در برمی گیرد.
امیری افزود: مراکز درمانی وابسته به دانشگاههای علوم پزشکی خراسان رضوی بدهی خود به شرکتهای توزیع دارو را خیلی دیر و در بازه زمانی طولانی مدت پرداخت می کنند، این در حالی است که شرکت های توزیع، راضی به دریافت این مبالغ با تاخیر طولانی مدت از سوی سازمان های بیمه گر هستند، اما مشکل اصلی این است که این وجوه در جاهای دیگر هزینه می شود و پس از ۶ ماه دیگر به شرکت های توزیع دارو بر می گردد.
مدیر یک شرکت توزیع دارو نیز به خبرنگار ایرنا گفت: در فرآیند تامین دارو شرکت های توزیع، حلقه واسطه بین تولید کننده و عرضه کننده به شمار می روند و طی چند سال گذشته این حلقه آسیب های مختلفی دیده است که کمبود نقدینگی، عدم پرداخت مطالبات از سوی دولت و وضعیت نابسامان داروخانه ها بر این شرایط دامن زده است.
وحید سجادی با اشاره به بازار نابسامان و بحران شدید دارو در کشور افزود: شرکت های دارویی طبق پیش بینی ها برای سه ماه آینده مواد اولیه دارند اما بخشی از کمبودهای دارویی کنونی به دلیل نیمه تعطیل بودن کارخانه های دارویی در شرایط جنگی رخ داده است که تقریبا یک چهارم از مشکلات دارویی به این قسمت برمی گردد.
وی با اشاره به روند افزایشی بدهی بخش دولتی به شرکت های توزیع دارو گفت: بدهی دولت پارسال در همین بازه زمانی ۱.۸ همت بوده است که اکنون ۲.۵ همت است و حدود هشت درصد از این بخش مربوط به استان خراسان رضوی است ، از سوی دیگر مبلغ چک های برگشتی داروخانه ها نسبت به گذشته حدود ۱۰ برابر شده است.
تاخیر بیمه سلامت در پرداخت مطالبات داروخانه ها
یک متصدی داروخانه در مشهد و فعال در حوزه عرضه داروهای خاص با اشاره به تاخیر در پرداخت مطالبات از سوی سازمان های بیمه گر گفت: در حال حاضر مطالبات داروخانه های خراسان رضوی از شرکت های بیمه به ویژه بیمه سلامت با تاخیر حدود هفت ماهه مواجه است.
دکتر شهلا محمدی در گفت وگو با خبرنگار ایرنا افزود: تاخیر در پرداخت مطالبات اکنون داروخانه ها را با کمبود نقدینگی و عدم توان تامین دارو از شرکت های دارویی مواجه ساخته است.
وی همراهی نکردن شرکت های دارویی با داروخانه ها در بازپرداخت اقلام دارویی با توجه به شرایط اضطراری را از دیگر مشکلات دانست که داروخانه ها را با مشکلی جدی مواجه ساخته است.
به گفته وی، در برخی از داروها که تا ۹۰ درصد پوشش بیمه ای دارند، وقتی سازمان های بیمه گر مطالبات را با تاخیر هفت ماهه پرداخت می کنند، این موضوع داروخانه ها را با مشکلات عدیده ای رو به رو ساخته است.
وی با اشاره به روند افزایشی قیمت دارو ادامه داد: قیمت داروهای خاص به ویژه برای بیماران صعب العلاج با افزایش چشمگیری به خاطر بالا رفتن نرخ ارز و سایر مسائل رو به رو شده است، به طور مثال نرخ یک داروی مورد استفاده در برخی بیماران سرطانی از حدود ۹ میلیون تومان در سال ۱۴۰۴ به حدود ۴۹ میلیون تومان در سال جاری افزایش یافته است.
محمدی اضافه کرد: مجموعه این عوامل باعث شده بیماران سخت درمان در تهیه و تامین داروی موردنیاز خود دچار سرگردانی و مشکلات فراوان شوند.
داروخانههای خراسان رضوی از سازمانهای بیمهگر چهار هزار میلیارد تومان مطالبه دارند
رییس انجمن داروسازان خراسان رضوی هم به خبرنگار ایرنا گفت:هم اینک بیمه سلامت هفت ماه، بیمه تامین اجتماعی پنج ماه و بیمه نیروهای مسلح سه ماه در بازپرداخت مطالبات خود به داروخانه ها تاخیر دارند.
تاخیر طولانی مدت در تسویه مطالبات داروخانه های استان از سوی سازمانهای بیمه گر بین سه تا هفت ماه آنها را با مشکل کمبود نقدینگی در تامین دارو مواجه کرده است.دکتر مهدی زحمتکش افزود: هم اینک میزان مطالبات داروخانه های کشور از سازمانهای بیمه گر حدود ۴۰ همت است که ۳.۵ تا ۴ همت از این مطالبات متعلق به داروخانه های استان است.
تهاتر راهکار برون رفت از چالش نقدینگی داروخانه ها
زحمتکش با بیان این که سازمانهای بیمه گر در پرداخت مطالبات داروخانه ها با کمبود بودجه و اعتبار مواجه هستند و پیشنهاد ما انجام تهاتر است ادامه داد: به عنوان مثال شرکت سرمایه گذاری تامین اجتماعی (شستا) که متعلق به سازمان تامین اجتماعی است و داروخانه های خاص بیشترین خرید خود را از شرکتهای توزیع زیر مجموعه آن دارند، می تواند مبلغ مطالبه داروخانه ها از این سازمان را با مبلغ بدهی این داروخانه ها به این شرکتهای تولیدی و توزیعی دارو، تهاتر کند.
وی ادامه داد: راهکار دوم برون رفت از چالش مالی داروخانه ها ایجاد صندوقی برای تامین داروهای مورد نیاز مردم در داروخانه ها از سوی دولت است. ستاد بحران استان می تواند از اختیارات خود استفاده کند تا از بانکها برای داروخانه ها اخذ تسهیلات شود و یا بیمه های پایه و تکمیلی را ملزم به پرداخت قسمتی از بدهیهایشان کنند.
رییس انجمن داروسازان خراسان رضوی گفت: از جمله عوامل موثر در ایجاد بحران نقدینگی و کمبود دارو در داروخانه ها در ماههای اخیر میتوان به افزایش قیمت دارو به دلیل برداشتن ارز ترجیحی و آسیب ناشی از ایام جنگ تحمیلی سوم به کارخانه های تولید دارو و توقف خطوط تولید آنها اشاره کرد.
زحمتکش افزود: به عنوان مثال طی این مدت با کمبود داروی بیماران خاص و صعب العلاج(بیماران سرطانی، ام.اس، دیالیز، پیوندی، پروانهای و هموفیلی)، اعصاب، قلبی و تنفسی مواجه هستیم و نیز در برخی داروها با افزایش قیمت بین ۲۰ تا ۴۰۰ درصدی مواجه بودیم.
پیشنهاد تشکیل کمیته سیاستگذاری استمهال تسویه فاکتورهای دارویی
معاون حقوقی و عضو هیات مدیره انجمن داروسازان کشور نیز به خبرنگار ایرنا گفت: تاخیر در تسویه مطالبات بیمهای داروخانهها منجر به بحران نقدینگی و حتی عدم امکان و توان تامین دارو حتی داروهای معمولی و عادی برای داروخانهها شده است که عدم توجه به این چالش مهم در نهایت و به زودی سبب اتمام ذخایر راهبردی داروخانهها و ایجاد اختلال در درمان بیماران خواهد شد.
دکتر مرضیه بذرافشان افزود: در راستای حل این مشکل انجمن داروسازان ایران پیشنهاد تشکیل «کمیته سیاستگذاری استمهال تسویه فاکتورهای دارویی» را به سازمان غذا و دارو داده است.
وی ادامه داد: در صورت موافقت و تشکیل این کمیته، باید در تسهیم میانگین زمان تاخیر در تسویه سازمانهای بیمهگر بین همه حلقههای زنجیره تامین دارو تسریع کرد و بخشی از بار فشار تحمیلی ناشی از این تاخیرها را از روی داروخانهها به عنوان آخرین حلقه زنجیره تامین دارو برداشت و بین بخشهای تولید و توزیع تقسیم کرد تا بتوان زنجیره تامینی چابک تر و با خدمت رسانی با کیفیتتر و کمیت بهتر داشت.
بیمه سلامت خراسان رضوی ۶ هزار و ۹۵۰ میلیارد ریال به داروخانه ها بدهکار است
مدیرکل بیمه سلامت خراسان رضوی گفت: مبلغ بدهی این اداره کل به داروخانه های طرف قرارداد در استان حدود ۶ هزار و ۹۵۰ میلیارد ریال است.
دکتر محمد وجدانی پیرامون تاخیر در پرداخت مطالبات داروخانه ها از سوی اداره کل بیمه سلامت خراسان رضوی افزود: تاخیر در پرداخت مطالبات داروخانه های استان حدود ۶ ماه است.
وی با اشاره به این که مطالبات داروخانه ها به ۲ بخش تقسیم می شود افزود: حدود ۴۵ درصد از این مطالبات مربوط به بیمه سلامت و ۵۵ درصد آن مربوط به ارز دارو و نیز سازمان هدفمندی یارانه هاست.
مدیرکل بیمه سلامت خراسان رضوی توضیح داد: مابه التفاوتی را که دولت باید بابت افزایش ارز به داروخانه ها پرداخت کند همان رقمی است که در قالب یارانه در سازمان هدفمندی یارانه های کشور در تهران و به صورت متمرکز پرداخت میشود و این مبلغ ارتباطی به سازمان بیمه سلامت ندارد و داروخانه ها از طریق این ستاد باید مطالبات خود را در این حوزه پیگیری کنند.
وجدانی افزود: در خصوص مطالبات موسسات طرف قرارداد از بیمه سلامت خراسان رضوی مبلغ ۹۹۰ میلیارد ریال از این بدهی هم اینک در حال توزیع است که با پرداخت این مبلغ بیش از ۱۴.۲ درصد از کل مطالبات مراکز طرف قرارداد بیمه سلامت استان پرداخت میشود.
تامین اجتماعی خراسان رضوی مطالبات چهار ماه داروخانه های استان را به آنها بدهکار است
مدیر درمان تامین اجتماعی خراسان رضوی با اشاره به مطالبه داروخانهها برای دریافت وجوه معوقه خود گفت: پرداخت مطالبات تمامی مراکز از جمله داروخانهها، پزشکان و بیمارستانها بهصورت متمرکز از سوی تهران انجام میشود و همه استانها در این زمینه همتراز هستند.
دکتر علی رضا زاده افزود: اعتبارات بر اساس ماه مشخص و نوع مطالبه از سوی مرکز به استانها تخصیص داده میشود و خراسان رضوی در این زمینه عقبتر از سایر استانها نیست.
وی اضافه کرد: در حال حاضر داروخانهها نسبت به سایر مراکز طرف قرارداد ۲ ماه جلوتر در دریافت مطالبات خود قرار دارند و پرداختها در این بخش با اولویت و بهمنظور حمایت از مردم انجام شده است.
او اظهار کرد: حدود ۹۵ درصد درآمد سازمان تأمین اجتماعی از محل وصول حق بیمهها تأمین میشود تا بتوان هزینههای جاری را پرداخت کرد با این حال، به دلیل برخی مشکلات و آسیبدیدگی یا تعدیل نیرو در برخی واحدهای تولیدی، منابع درآمدی سازمان کاهش یافته است چرا که در این شرایط حق بیمهای دریافت نمیشود و در مقابل، سازمان موظف به پرداخت بیمه بیکاری نیز هست.
مدیر درمان تامین اجتماعی خراسان رضوی گفت: در اسفندماه بخشی از مطالبات یک تا دو ماهه مراکز طرف قرارداد از جمله پزشکان و بیمارستانها پرداخت شد و در حوزه داروخانهها نیز مطالبات مربوط به شهریور و مهر ماه در اسفند تسویه شد و مطالبات آبانماه نیز در فروردین ماه پرداخت شده است.
رضا زاده افزود: در حال حاضر سازمان تامین اجتماعی در خراسان رضوی حدود چهار ماه به داروخانههای استان بدهکار است و در مجموع بدهی به همه مراکز طرف قرارداد مربوط به مرداد و شهریور ماه است، اما داروخانهها نسبت به سایر مراکز ۲ ماه جلوتر هستند که این اقدام با هدف حمایت از مردم و جلوگیری از ایجاد مشکل در تأمین دارو انجام شده است.
وی مدعی شد: در پایان اسفند ۱۴۰۴ و همچنین پایان فروردین ۱۴۰۵، پرداختیهایی در بخش داروخانهها انجام شده و روند پرداخت در این حوزه مناسب است و دچار عقبماندگی قابل توجهی نیستیم البته باید توجه داشت که منابع سازمان محدود است و در شرایط فعلی با مدیریت منابع در حال اقدام برای سایر پرداختی ها هستیم.
او همچنین به ساختار مطالبات داروخانهها اشاره کرد و گفت: مطالبات داروخانهها ۲ بخش دارد که بخشی مربوط به بیمه پایه است که از سوی تامین اجتماعی پرداخت میشود و بخشی مربوط به ارز ترجیحی داروست که پرداخت آن بر عهده دولت است و ارتباطی با سازمان تامین اجتماعی ندارد که در این بخش، سازمان پس از محاسبه، اسناد را به سازمان مدیریت و برنامه ریزی تحویل میدهد و پرداخت از سوی آن مجموعه انجام میشود.
به گفته مدیر درمان تامین اجتماعی خراسان رضوی، نزدیک به ۶۰ درصد مطالبات ماهانه داروخانهها مربوط به سهم دولت و سازمان مدیریت و برنامه ریزی است و حدود ۴۰ درصد آن سهم تامین اجتماعی است که این سهم تا پایان آبان ماه ۱۴۰۴ پرداخت شده است.
وی تاکید کرد: در بخش مربوط به دولت نیز پرداختها تا اول مهرماه انجام شده و سازمان تامین اجتماعی دخل و تصرفی در زمان پرداخت آن ندارد.
رضازاده با تاکید بر تداوم روند پرداختها اظهار کرد: با وجود محدودیت منابع، تلاش میشود با اولویتبندی مناسب، مطالبات داروخانهها و سایر مراکز طرف قرارداد بهتدریج تسویه شود تا خللی در ارائه خدمات به بیمهشدگان ایجاد نشود.
